Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik Taslağı” ile elektronik ürünlerin yeniden ekonomiye kazandırılmasına yönelik kapsam genişletiliyor. Mevcut uygulamada yer alan cep telefonu, tablet, akıllı saat, bilgisayar, oyun konsolu ve modemlerin yanı sıra televizyonların da yenilenmiş ürün statüsüne dahil edilmesi planlanıyor.
Yeni düzenleme ile kullanılmış televizyonların belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek güvenli şekilde tekrar satışa sunulması hedefleniyor. Bu adımın, hem tüketicilere daha uygun fiyatlı alternatifler sunması hem de elektronik atıkların azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Taslak kapsamında Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) devreye alınacak. Yenileme sürecine dahil olan tüm tarafların bu sisteme kayıtlı olması zorunlu hale getirilecek. Sistem üzerinden yenileme işlemleri takip edilecek, ürünlere ilişkin elektronik sertifika oluşturularak tüketicilere sunulacak.
YÜBİS aracılığıyla yetkili satıcılar, yenileme merkezleri ve yerinde yenileme noktalarına ilişkin bilgiler izlenecek. Ayrıca çalıntı ya da kayıp ürün sorgulamaları, veri trafiği kontrolleri ve yetki belgelerinin geçerlilik durumu da sistem üzerinden denetlenebilecek. Tüketiciler de belirli verilere erişim sağlayarak ürün hakkında bilgi edinebilecek.
Düzenlemeye göre, yenileme merkezleri ürünlere ait Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzlarını erişilebilir şekilde sunmakla yükümlü olacak. Gerekli durumlarda bu kılavuzlar tüketiciye yazılı ya da dijital ortamda iletilecek. Ürün üzerinde yapılan değişikliklere ilişkin bilgilendirme sorumluluğu da yenileme merkezlerine ait olacak.
Yetkili satıcıların kredi kartı ile gerçekleştirdiği satışların, yenileme merkezine ait sanal POS sistemi üzerinden yapılması şartı getirilecek. Ayrıca bir ürünün yeniden yenilenebilmesi için ilk satış tarihinden itibaren en az 30 gün geçmesi gerekecek.
Taslakta, yenileme yetki belgesi alacak işletmelere yönelik şartlar da yeniden düzenleniyor. Bu kapsamda işletmelerin sermaye şirketi olması ve gerekli yeterlilik belgelerine sahip bulunması gerekecek. Denetim süreçlerinde ise Bakanlık bünyesinde oluşturulacak komisyonun değerlendirme yapması öngörülüyor.
Elektronik kimlik bilgisi bulunan ürünlerin yenilenebilmesi için e-Devlet sisteminde yer alan “beyaz liste”de kayıtlı olması ve belirli bir kullanım geçmişine sahip bulunması şartı aranacak. Ürünlerin değerleme işlemleri ise teslim tarihinden itibaren üç iş günü içerisinde tamamlanacak.
Tüketici hakları açısından da önemli düzenlemeler içeren taslakta, yenilenmiş ürünlerde cayma hakkının genişletilmesi planlanıyor. Buna göre tüketiciler, yalnızca mesafeli satışlarda değil, diğer satış türlerinde de 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden sözleşmeden cayabilecek.
Taslak yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardından üç ay içinde uygulamanın hayata geçirilmesi öngörülüyor. Bu süreçle birlikte yenilenmiş elektronik ürün pazarının daha şeffaf, denetlenebilir ve güvenilir hale gelmesi amaçlanıyor.
