4 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkındaki Yönetmelik” ile birlikte tarım alanlarındaki izinsiz yapılaşmaya yönelik kapsamlı bir denetim süreci başlatıldı. Yeni düzenleme kapsamında, bağ evi, bungalov, konteyner ve benzeri yapıların büyük bölümü kaçak yapı statüsünde değerlendirilecek.
Son yıllarda özellikle pandemi sürecinin ardından artan kırsal yapılaşma eğilimi, tarım arazilerinin amaç dışı kullanımını beraberinde getirdi. Yeni yönetmelikle birlikte bu tür yapılaşmaların önüne geçilmesi hedeflenirken, mevcut yapılar da denetim kapsamına alındı.
Yönetmeliğe göre tarım arazileri üzerinde bulunan izinsiz yapıların kullanımı sonlandırılacak ve inşaat halinde olan yapılar için çalışmalar durdurulacak. Tamamlanmış yapılar için ise kullanım izni verilmeyecek. Bu kapsamda söz konusu yapıların tamamı kaçak kabul edilerek idari yaptırımlar uygulanacak.
Yeni düzenleme doğrultusunda, izinsiz yapı sahiplerine 100 bin liraya kadar idari para cezası kesilecek. Ayrıca yalnızca yapıyı inşa eden kişiler değil, arazi sahipleri de cezai sorumluluk kapsamında değerlendirilecek. Denetimler valilikler tarafından yürütülecek ve gerekli işlemler ilgili mevzuat çerçevesinde uygulanacak.
İdari para cezasının tebliğ edilmesinin ardından yapı sahiplerine belirli bir süre tanınacak. Bu süre içinde gerekli izinlerin alınması halinde yapıların kullanımına izin verilebilecek. Ancak izin başvurusunda bulunmayan ya da başvurusu uygun görülmeyen yapı sahiplerinden, izinsiz yapıları yıkmaları ve arazilerini yeniden tarımsal üretime uygun hale getirmeleri istenecek.
Verilen süre içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenler için daha ağır yaptırımlar devreye girecek. Bu kapsamda idari para cezası üç katına kadar artırılabilecek ve faaliyetler tamamen durdurulacak.
Öte yandan yönetmelik, belirli şartlar dahilinde yapılacak bağ evleri için de yeni kriterler getirdi. Buna göre, izinli yapıların tapuya işlenmesi zorunlu olacak. Bağ evi yapılabilmesi için belirli büyüklükte arazi şartı aranırken, yapıların metrekare sınırları da net şekilde belirlendi. Aynı parselde birden fazla yapılaşmaya izin verilmeyecek.
Yeni düzenlemenin temel amacı, tarım arazilerinin korunması ve üretim alanlarının daralmasının önüne geçilmesi olarak öne çıkıyor. Kontrolsüz yapılaşmanın engellenmesiyle birlikte hem tarımsal verimliliğin artırılması hem de doğal dengenin korunması hedefleniyor.
