Doğal gaz piyasasında dağıtım ve müşteri hizmetlerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen yönetmelikte kapsamlı değişiklik yapıldı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme ile abonelik işlemlerinin hızlandırılması, mali yüklerin azaltılması ve tüketici haklarının güçlendirilmesi hedeflendi.
Yeni düzenlemeye göre, 65 yaş üstünde olup muhtaç aylığı alan veya düzenli sosyal yardım hakkı bulunan abonelerden güvence bedeli alınmayacak. Mevcut uygulamada yaklaşık 4 bin lira seviyesinde olan bu bedelin kaldırılmasıyla özellikle sabit gelirli yaşlı vatandaşların doğal gaz aboneliğine erişiminin kolaylaştırılması amaçlandı.
Bağlantı ücretlerine ilişkin sistem de yeniden düzenlendi. Buna göre abonelik bağlantı bedeli yalnızca bir defaya mahsus tahsil edilecek. Aynı adreste daha önce bağlantı bedeli ödenmiş olması halinde ikinci kez ücret alınamayacak. Servis hattı yapımına başlanmamış durumlarda başvuru üzerine tahsil edilen bedelin beş iş günü içinde iade edilmesi zorunlu hale getirildi.
Servis hattı süreçleri için süre sınırları da netleştirildi. Bağlantı bedelinin ödenmesinden itibaren izin başvurularının en geç beş iş günü içinde tamamlanması, hattın ise kural olarak otuz gün içinde gaz arzına hazır hale getirilmesi öngörüldü. Talep sahibinin onayıyla bu süre doksan güne kadar uzatılabilecek. İzinlerin alınamaması nedeniyle sürenin aşılması halinde bağlantı bedelinin beş iş günü içinde iade edilmesi şartı getirildi. Kazı izinlerinin gecikmesi durumunda ise tüketicinin bilgilendirilmesi ve hattın izin sonrası otuz gün içinde tamamlanması zorunlu tutuldu.
Ödeme kolaylığı kapsamında abonelik bağlantı bedelinin kredi kartıyla altı aya kadar eşit taksitle ödenebilmesine imkân tanındı. Bu taksitlendirmeden kaynaklanan finansman maliyetlerinin tarifelere yansıtılamayacağı hükme bağlandı.
Yakıcı cihaz değişikliklerinde bürokrasi azaltıldı. Cihazın tipi, kapasitesi veya yerleşiminde değişiklik bulunmayan durumlarda proje tadilatı zorunluluğu kaldırıldı. Değişimin, dağıtım şirketi formunun cihazı değiştiren firma tarafından doldurulması ve yetkili kontrolü sonrası gerçekleştirilmesi yeterli olacak.
İlk abonelik sözleşmesinin, iç tesisat proje onayı sonrası gerekli belgelerin sunulması ve güvence bedelinin tahakkuk veya tahsil edilmesiyle yapılabileceği; sözleşmenin fiziki ya da mesafeli yöntemle kurulabileceği düzenlendi. Aynı adreste sonraki aboneliklerde gaz arzının sözleşme imzalandıktan sonra en geç dört iş günü içinde başlatılması hükme bağlandı. Tesisatın uygun bulunmaması halinde eksikliklerin giderilmesi sonrası yeniden kontrol yapılarak gaz açma işlemi gerçekleştirilecek.
Yetkili idareler tarafından hizmeti durdurulan veya sözleşmesi sonlandırılan abonelik bulunan adreslerde ise ilgili idarenin yazılı uygun görüşü olmadan yeni sözleşme tesis edilemeyecek.
Güvence bedeline ilişkin yeni kurallar kapsamında mekanik sayaç kullanan abonelerden bu bedel bir defaya mahsus alınabilecek. Ödeme peşin veya taksitli yapılabilecek, taksitli seçeneklerde en az altı eşit taksit uygulanacak ve vade farkı talep edilmeyecek. Ön ödemeli sayaç kullanan aboneler, ibadethaneler, cemevleri, Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı Kur’an kursları, bazı kamu kurumları ve sosyal yardım alan haneler güvence bedelinden muaf tutuldu. Ancak mevcut aboneliğin sonlandırılıp aynı kişi tarafından aynı adreste yeniden abonelik yapılması halinde muafiyet uygulanmayacak.
Sayaç işlemleri yalnızca dağıtım şirketleri tarafından gerçekleştirilecek ve sayaçlar tüketiciye teslim edilmeyecek. Gaz arzını engelleyen sayaç arızalarına en geç yirmi dört saat içinde müdahale edilmesi zorunlu hale getirildi. Ölçüm sistemine dış müdahale sonucu oluşan zarar tüketici sorumluluğunda olacak ve ölçümü etkileyen müdahaleler kaçak kullanım kapsamında değerlendirilecek.
Fatura süreçlerinde de tüketici lehine düzenlemeler yapıldı. Sayaç okuma süresinin mevzuatta öngörülen süreden kısa olması halinde fatura ödeme süresi en az yirmi beş gün olacak. Okuma süresinin uzaması durumunda tüketim tutarı en az dört fatura dönemine bölünerek tahsil edilecek ve vade farkı uygulanmayacak. Faturaların son ödeme tarihinden en az on gün önce tüketiciye ulaştırılması ve ödeme süresinin hiçbir durumda beş iş gününden az olmaması şartı getirildi.
Borçların son ödeme tarihinden itibaren üç ay içinde ödenmemesi halinde sözleşme feshi öncesinde en az üç iş günü önce birden fazla iletişim kanalıyla bildirim yapılması zorunlu tutuldu. Aynı uygulama taksitli güvence bedelinin ödenmemesi durumunda da geçerli olacak.
Dağıtım şirketlerinin acil durumlara hazırlık kapasitesi de düzenleme kapsamına alındı. Şirketlerin arızalara hızlı müdahale edebilecek organizasyon kurması, acil ihbar hatlarının en geç üçüncü çağrıda yanıt verecek altyapıya sahip olması ve afet durumlarında diğer dağıtım şirketlerine personel ile ekipman desteği sağlayabilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca faaliyet verilerinin dijital ortamda lisans bazında tutulması, arşiv sistemlerinin oluşturulması ve en az bir işletme binasının kurulması şartı getirildi. Bu yükümlülüklerin yirmi dört ay içinde tamamlanması gerekecek.
Düzenleme kapsamında doğrudan iletim hattına bağlı serbest tüketicilere gaz arzı sağlayan tesislerin belirli şartlar altında dağıtım bölgesi kapsamına alınarak lisans tadili yapılabilmesine de imkân sağlandı. Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından kurum başkanı sorumlu olacak.
