Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık ile hukukçu Prof. Dr. Murat Volkan Dülger’in değerlendirmelerine göre, milyonlarca kullanıcıya ulaşan küresel platformların Türkiye’de gerçek anlamda ofis ve veri yapılanması kurmaması, hem hukuki süreçleri zorlaştırıyor hem de vergi kaybını büyütüyor. 2024 yılında 158 milyar TL olan dijital reklam harcamalarının 2025’te 200 milyar TL’ye yükselmesi, geleneksel medyanın gelir kaybını hızlandırırken, bu dev bütçenin önemli kısmının yurt dışı merkezli platformlara gitmesi Türkiye ekonomisinde ciddi bir katma değer kaybı ve cari açık baskısı oluşturuyor.

Sosyal medya şirketlerinin Türkiye’deki varlığı "sembolik" kaldı

Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, 2020 yılında yapılan yasal düzenlemeyle günlük erişimi 1 milyonu aşan sosyal medya platformlarına temsilcilik açma zorunluluğu getirildiğini hatırlatarak, bu yükümlülüğün pratikte karşılık bulmadığını ifade etti. Kırık, "Bu şirketler kağıt üzerinde temsilcilik açtı ancak Türkiye’de aktif, faal bir ofis yapısı oluşturulmadı. Mahkemeler bilgi talep ettiğinde verilen yanıt genelde ‘veriler yurt dışında’ şeklinde oluyor. Bu da temsilciliklerin işlevini ortadan kaldırıyor. Türkiye’de gerçek bir yapılanma olmadığı için hem hukuki süreçlerin sekteye uğradığını hem de ekonomik anlamda ciddi kayıplar yaşanıyor, özellikle vergi konusunda büyük bir açık oluşuyor" dedi.

Reklam gelirleri katlanıyor, para yurt dışına gidiyor

Dijitalleşmeyle birlikte reklam pastasının hızla büyüdüğüne dikkat çeken Kırık, "2024’te dijital reklamlara ayrılan pay 158 milyar TL iken, 2025’te bu rakam 200 milyar TL’ye çıktı. Her geçen yıl bu pastanın büyüdüğünü görüyoruz. Ancak bu gelirler büyük ölçüde yurt dışı merkezli platformlara gidiyor. Geleneksel medyanın pay kaybettiğini belirten Kırık, bu durumun istihdam kaybına ve yerli medya yapısının zayıflamasına yol açtığını söyledi.

Vergi oranı düşüyor, risk büyüyor

Dijital hizmet vergisindeki düşüşe de dikkat çeken Kırık, 2025’te yüzde 7,5 olan verginin 2026’da yüzde 5’e, 2027’de ise yüzde 2,5’e gerileyeceğini belirterek, "Bu durum Türkiye ekonomisi açısından ciddi bir kayıp. Gelir artarken vergi oranının düşmesi, cari açığı daha da derinleştirir" dedi. Platformların gelirlerini şeffaf şekilde açıklamadığını da ifade eden Kırık, açıklanan rakamların gerçeği yansıtmadığını ve gerçek hacmin çok daha büyük olabileceğini öne sürdü. Kırık ayrıca sosyal medya platformları üzerinden kara para aklama riskine de dikkat çekerek, bağış ve yayın destekleri üzerinden elde edilen gelirlerin kripto para aracılığıyla sistem dışına çıkarılabildiğini söyledi.

"Temsilcilikler daha çok hukuki formalite"

İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Volkan Dülger ise sosyal medya şirketlerinin Türkiye’deki temsilciliklerinin daha çok hukuki taleplere yanıt vermek amacıyla kurulduğunu belirtti. Dülger, "Bu yapılar gerçek anlamda bir şirket şubesi gibi değil. Daha çok avukatlar üzerinden yürüyen, sınırlı fonksiyona sahip yapılar. Vergi hukukuna göre kazancın elde edildiği yerde vergilendirilmesi gerekiyor. Türkiye’deki kullanıcıya ulaşarak gelir elde eden platformların burada vergilendirilmesi gerekir. Ancak uygulamada bu konuda ciddi bir açık olduğu görülüyor" ifadelerini kullandı.

Influencer ekonomisi büyüyor, denetim tartışmalı

Dülger, sosyal medya üzerinden yapılan reklamların e-ticaretin en önemli unsurlarından biri haline geldiğini belirterek, influencer ekonomisinin ciddi bir büyüklüğe ulaştığını söyledi. "Influencer’lar üzerinden yapılan reklamlar satışları doğrudan etkiliyor. Bu ciddi bir gelir kapısı. Ancak bu gelirlerin tamamının ne ölçüde vergilendirildiği tartışmalı" diyen Dülger, mevcut sistemin geleneksel medya ile dijital platformlar arasında eşitsizlik oluşturduğunu ifade etti.

Türkiye için çifte risk: Medya daralıyor, cari açık büyüyor

Uzmanlara göre, sosyal medya şirketlerinin Türkiye’de gerçek bir ekonomik ve hukuki varlık göstermemesi, bir yandan yerli medyanın küçülmesine neden olurken diğer yandan milyarlarca liralık reklam gelirinin yurt dışına çıkmasına yol açarak cari açığı artırıyor.

Türkiye’de dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte internet ve mobil teknoloji kullanımı her geçen yıl daha da artıyor. TÜİK, BTK ve “We Are Social 2025” verilerinden derlenen bilgilere göre ülkede internet, günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline geldi.

Yaklaşık 86 milyonluk nüfusa sahip Türkiye’de mobil abone sayısı geçen yılın üçüncü çeyreği itibarıyla 99,1 milyona ulaştı. Bu durum, kişi başına birden fazla mobil hat kullanımının yaygınlaştığını gösterdi.

Ekim 2025 verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 62,3 milyon aktif sosyal medya kullanıcısı bulunuyor. Bu sayı toplam nüfusun yüzde 70,9’una karşılık geliyor. Sosyal medya kullanıcılarının internet kullanıcılarına oranı ise yüzde 80’in üzerine çıkmış durumda.

Türkiye’de internet kullanıcıları günde ortalama 7 saat 13 dakikayı çevrim içi geçiriyor. Bunun 4 saat 4 dakikalık bölümü cep telefonları üzerinden gerçekleşiyor. Sosyal medyada geçirilen süre ise haftalık ortalama 25 saat 4 dakika olarak kayıtlara geçti.

İnternet kullanım amaçları incelendiğinde ilk sırada yüzde 71,6 ile bilgi edinme yer aldı. Bu veri, kullanıcıların dijital mecraları yalnızca eğlence değil, aynı zamanda haber ve araştırma kaynağı olarak yoğun biçimde kullandığını ortaya koydu.

Türkiye’deki internet trafiğinin yüzde 76,58’i mobil cihazlar üzerinden gerçekleşti. Mobil ağırlıklı kullanım alışkanlığı, uygulama ve içerik tasarımlarında mobil uyumluluğun önemini artırdı.

En çok ziyaret edilen internet sitesi Google olurken, arama motorunda en sık yapılan sorgunun “hava durumu” olduğu belirlendi.

Sosyal medya platformları arasında en yaygın kullanım Instagram oldu. Kullanıcıların yüzde 89,5’i bu platformu tercih ederken, WhatsApp yüzde 88,9, YouTube yüzde 78, Facebook yüzde 68,6 ve X yüzde 58,7 oranında kullanım gördü. Toplam kullanıcı sayısında da Instagram 62,3 milyon ile ilk sırada yer aldı. Onu 57,9 milyon kullanıcıyla YouTube izledi.

Mobil işletim sistemlerinde Android yüzde 77,5 pazar payıyla açık ara önde yer alırken, iOS yüzde 22,15 pay aldı. Masaüstü işletim sistemlerinde ise Windows yüzde 81,4 oranla lider konumda bulundu. Web tarayıcı kullanımında Google Chrome yüzde 75,81 ile ilk sırada, Safari ise yüzde 12,44 ile ikinci sırada yer aldı.

Çevrim içi arama motoru yönlendirme pazarında Yandex yüzde 50,5 payla ilk sıraya yerleşirken, Google yüzde 44 payla ikinci sırada konumlandı.

Artan dijitalleşmeyle birlikte veri güvenliği ve kullanıcı gizliliği konuları da daha fazla önem kazandı. Dijital platformların büyümesiyle birlikte gözetim, veri toplama ve siber tehditlere karşı düzenleyici çerçevenin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar hız kazandı. Kişisel verilerin korunması, siber saldırılara karşı önlemler, güçlü parola kullanımı ve iki aşamalı kimlik doğrulama gibi güvenlik uygulamaları öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Türkiye’de dijital platformlara yönelik düzenleyici altyapının gelişimini sürdürdüğü, kullanıcı haklarını koruma ve platformlar arası adil rekabeti sağlama hedefi doğrultusunda yeni adımların gündemde olduğu değerlendiriliyor. Siber risklere karşı toplumsal farkındalığın artırılmasına yönelik eğitim ve bilinçlendirme faaliyetleri de dijital dönüşüm sürecinin önemli başlıkları arasında bulunuyor.